Kalich - ; Chléviště

Trasa w formie pętli z Besedic przez Kalich i Chléviště ma 4,5 km długości. Została uroczyście otwarta 25 września 1935 r. i nazwana imieniem dr Edvarda Beneša.

Przebieg trasy: Besedice (parking) - skrzyżowanie Pánovo pole (2,5 km) - Besedice (5 km)

Opis trasy:
Do Besedic, punktu, z którego rozpoczynamy zwiedzanie skalnego miasta, dojechać można samochodem, jadąc drogą Turnov - Železný Brod przez Koberovy, gdzie odbijamy w kierunku Malá Skála, a następnie jeszcze raz odbijamy już bezpośrednio na parking w Besedicach. Czerwonym i zielonym szlakiem spod bufetu koło parkingu docieramy do byłego schroniska U Kalicha, gdzie zaczyna się oznakowana kolorem żółtym opisywana pętla „Besedický okruh“ przez skały.

Ścieżkę turystyczną udało się wybudować w ciągu pół roku. Jej powstanie zawdzięczamy tutejszym miłośnikom turystyki, którym przewodził prezes towarzystwa upiększania, pan František Hořák. Na niektórych skałach widoczne są jeszcze pozostałości oryginalnego oznakowania czerwonym kolorem, a przy atrakcjach dotąd jeszcze widać czerwone numery, które dla lepszej orientacji postanowiono w nawiasach umieścić również w tym tekście.

Spod schroniska U Kalicha (pochodzącego z 1925 roku) idziemy zielonym i czerwonym szlakiem. Czerwony przetnie naszą trasę jeszcze dwa razy, można z niego więc skorzystać do przejścia najkrótszą drogą z powrotem do Besedic albo do Malej Skály.

Na rozdrożu skręcamy wraz z żółtym i zielonym szlakiem i docieramy do pierwszego punktu widokowego, zwanego Wysoką Sklałą (Vysoká skála) albo inaczej Skałą Zdeńki (Zdenčina skála). Jest z niej piękny widok na Hamštejnský hřeben oraz na najwyższy szczyt Czeskiego Raju, mierzący 744 m Kozákov. Dalej przejdziemy przez ciekawy odcinek trasy, lubiany zwłaszcza przez dzieci. Są tu wspaniałe wąziutkie korytarzyki wśród skał.

Najpierw przejdziemy przez tzw. Mały Kościół (Malý kostel), za nim po lewej stronie zwróćmy uwagę na ciekawą skałę o przełomie muszlowym, nazywającą się Ucho. I znów labirynt - tym razem Duży Kościół (Hrubý kostel). Po przeciśnięciu się między skałami i przejściu pod zaklinowanym głazem, docieramy do prześwitu w sosnowym lesie, gdzie znajduje się pomnik ofiar nazizmu.

Żółty szlak prowadzi dalej w okolice Kielicha (Kalich). Pośród skał znajduje się świątynia Kalich z ołtarzem i wyciosanym wizerunkiem kielicha z datą 1634 r. Na ścianie fragment z „Testamentu“ („Kšaft“) J. A. Komeńskiego (Věřím v Boha, že po přejití vichřic hněvů vláda věcí Tvých k Tobě se zase navrátí, ó lide český - Wierzę w Boga, że po przeminięciu gniewu burz, władza rzeczy Twych do Ciebie znów wróci, o ludu czeski) i wiersze J. E. Vitáska, zakonnika z turnovskiego klasztoru franciszkanów. Świątynia służyła do odprawiania tajnych nabożeństw braci czeskich w okresie kontrreformacji, kiedy byli oni prześladowani przez Kościół Katolicki.

Tuż za świątynią znajduje się symboliczny grób braci czeskich. Jest tu też rozdroże, gdzie zielony szlak odbija prowadząc do niebieskiego, którym z kolei dotrzeć można do ruin zamku Zbiroh. Żółtym szlakiem idziemy dalej na platformę skalną, gdzie znajduje się częściowo zarośnięty punkt widokowy Braci Czeskich (Vyhlídka Českých bratří).

Po przejściu tej części skalnego miasta wychodzimy na szeroką drogę do skrzyżowania żółtego i czerwonego szlaku. Idziemy dalej żółtym, który zaprowadzi nas w obszar skał zwany Oborzyskiem (Chléviště). Nazwa powstała stąd, że w niepewnych czasach mieszkańcy chowali tu swoje zwierzęta gospodarcze, żeby im ich nie zabrały przechodzące wojska.

Najpierw przechodzimy przez grupę skalną We wrótkach (Ve vrátkách), a następnie docieramy do rozległej pieczary egzulanta (wygnańca) Václava Sadovskiego ze Sloupna, który podczas wojny trzydziestoletniej był szwedzkim rotmistrzem. Jego zaginiony a następnie znów odnaleziony skarb znajduje się w turnovskim muzeum.

Za pieczarą znajdziemy się koło najpiękniejszych punktów widokowych w regionie maloskalskim. Pierwszy nazywa się punktem widokowym Hořáka (Hořákova vyhlídka), na cześć prezesa towarzystwa upiększania, pana Františka Hořáka, głównego nauczyciela ze wsi Loučky, a drugi, z sosną, to punkt widokowy Husnika (Husníkova vyhlídka), nazwana na cześć jednego z ofiarodawców żelaza na poręcze, inż Antonína Husníka, dyrektora fabryki Aero w Pradze - Vysočanach.

Z obu punktów rozciągają się piękne widoki na dolinę Izery, postrzępiony Vranovský hřeben oraz na Kopaninę, Jeszted, Ralsko, oba Bezdězy, Káčov i Drábské světničky. Idziemy dalej do jaskini Matěja Krocínovskiego z Borku, kaznodziei, który za swą wiarę był prześladowany, został pojmany i stracony. Następny punkt widokowy to „Gdzie jest mój dom” (Kde domov můj; pierwsze słowa hymnu czeskiego). Nazwę nadali mu członkowie Filharmonii Czeskiej z Pragi. Dziś jest częściowo zarośnięty.

Kolejna grupa skalna to „W zaciszu” (V zátiší). Tu znajduje się zupełnie zarośnięty punkt widokowy Kinskiego (Kinského vyhlídka) nazwany na cześć Františka Kinskiego, dyrektora towarzystwa upiększania, budowniczego ścieżki i gospodarza schroniska U Kalicha.

Docieramy na skrzyżowanie z czerwonym szlakiem koło Pánovo pole i idziemy nim parę kroków w prawo w górę, potem skręcamy w lewo. Po przejściu odcinka w górę przez bukowy las wchodzimy na teren skał koło Sokola (562 m). Po lewej stronie wznoszą się dwie samotne skalne wieże - Sokolík, inaczej Hodánka, i Sokol z płaskorzeźbą M. Tyrša (założyciel organizacji wychowania fizycznego „Sokół”). Na szczycie Sokola skałka przekształcona została w platformę widokową, ale ze względu na przerośnięte drzewa widoków z niej nie ma.

Idziemy oznakowanym odbiciem na bazaltową skałkę, nazywaną Punktem widokowym Masaryka - Masarykova vyhlídka. Mamy stąd najpiękniejsze widoki na Suché skály, szczyt Černá studnice i część Karkonoszy. Suché skály (inaczej Organy Kantora - Kantorovy varhany albo Czeskie Dolomity) to oryginalna formacja geomorfologiczna a od 1965 r. obszar chroniony. Stanowią część Grzbietu Jesztedzko-Kozakowskiego; pod względem geologicznym są to twarde piaskowce dolnokredowe (cenomańskie), które zostały na nasunięciu łużyckim złamane i postawione pionowo na podobieństwo widlastej ściany skalnej. Są popularnym terenem wspinaczkowym.

Po powrocie na Sokol schodzimy żółtym szlakiem do schroniska U Kalicha, gdzie trasa się kończy. Czerwonym i zielonym wracamy na parking z bufetem.

*Zbiroh (Zbirohy)
Ruiny gotyckiego zamku założonego w XIV w. Po wojnach husyckich należał do rycerzy rabusiów. W 1442 r. został zdobyty i zburzony, od tego czasu jest pusty.

Turnov

Besedice